Wchłanianie i transport witaminy B12

Wchłanianie i transport witaminy B12

Jednym z niezwykle ważnych składników odżywczych dla naszych codziennych funkcji biochemicznych jest witamina B12. Nasz organizm nie jest w stanie samodzielnie wytwarzać tej witaminy. Niektóre polimorfizmy genetyczne mogą wpływać na wchłanianie witaminy B12. Białka te są białkami transportowymi, takimi jak transkobalamina 1 i 2, czynnik wewnętrzny (intrinsic factor)

Gdy ludzie spożywają pokarmy pochodzenia zwierzęcego witamina B12 jest związana z białkiem. W ślinie zawarta jest haptokoryna (TC1, transkobalamina I), która jest transportowana do żołądka (B12 związana z białkiem nie może związać się z haptokoryną). W żołądku przy udziale enzymów trawiennych i kwasu solnego następuje oddzielenie B12 od białka. Wtedy haptokoryna (wystepująca w ślinie, ale też w wydzielinie komórek żołądka) wiąże się z witaminą B12. Haptokoryna czasami nazywana jest białkiem R lub kobalofiliną i co ważne, może wiązać się z każdym rodzajem korynoidów, nie tylko z biodostępną B12). 

Komórki okładzinowe żołądka produkują czynnik wewnętrzny IF (Intrinsic Factor IF, czynnik Castle’a) który też przemieszcza się do jelita cienkiego. Gdy kompleks haptokoryna-B12, dostanie się do jelita cienkiego (górny odcinek, pH zasadowe) B12 uwalniana jest przez enzymy wydzielane przez trzustkę (proteazy). Z całej gamy korynoidów, jedynie kobalaminy łączą się z czynnikiem wewnętrznym. Czynnik wewnętrzny (IF) transportuje b12 do końcowej części jelita cienkiego (ileum – jelito kręte). Komórki wyściółka ileum zawierają specyficzne receptory kompleksu kobalamina-IF, po związaniu z receptorem B12 uwalniana jest do krwiobiegu. 

Po absorpcji witaminy B12 przez komórki wyściółki jelita witamina B12 łączy się z transkobalaminą II (TC2). 

Gdy kompleks B12-TC2 dociera do komórek rozpada się na HO-B12 (hydroksykobalaminę) oraz TC2. Z hydroksykobalaminy przekształcana jest w metylokobalaminę albo adenozylokobalaminę

Transkobalamina II również transportuje witaminę B12 do wątroby, gdzie ta jest przechwytywana i magazynowana przez transkobalaminę III. 

Tylko kobalamina związana z TC2 jest aktywna biologicznie (możliwa do wykorzystania przez komórki docelowe). Stanowi ona około 25% całej puli witaminy B12 i nazywana jest holotranskobalaminą

Biorąc pod uwagę skomplikowany system wchłaniania i transportu B12 istnieje wiele czynników, które mogą je zaburzyć. Po pierwsze ścisle wegańska dieta, która jest niedoborowa w B12 ze względu na fakt, że jej główne źródła w pożywieniu do produkty odzwierzęce. Innym bardzo istotnym czynnikiem jest zbyt wysokie pH kwasu żołądkowego, obecność H. pylori albo stosowanie IPP (inhibitorów pompy protonowej). Czasami obecne są autoprzeciwciała skierowane przeciwko czynnikowi wewnętrznemu. Kolejne czynniki wpływające na słabe wchłanianie i transport B12 to problemy z trzustką, SIBO ale też np. czynniki genetyczne (wolny TCN1 czy TCN2). Ważną informacją jest fakt, że syntetyczny kwas foliowy jest inhibitorem TCN2 powodując zmniejszony transport B12 do komórek)

Niektóre leki (np. Metformina) wpływają na wchłanianie kobalaminy w jelicie krętym przez interakcję z kompleksem IF-B12, stąd wymagana jest suplementacja witaminy B12 w trakcie kuracji

Źródła:

  1. „Water soluble witamins” 2012 wyd. Springer
  2. Professional Guide to StrateGene, E. Lambert
  3. http://www.b12-vitamin.com

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s